ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਕੋਠੜੀ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਛੋਟੀ ਕੋਠੜੀ (ਕਮਰੇ) ਦੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਈਰਖਾਲੂਆਂ ਨੇ ਨਵਾਬ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਮੋਦੀਖਾਨਾ ਲੁਟਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਨਵਾਬ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਵਾਈ। ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ, ਉੱਨਾ ਚਿਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ ਕਮਰੇ (ਕੋਠੜੀ) ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਗਿਲੇ-ਸ਼ਿਕਵੇ ਦੇ ਇਸ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰੱਬ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਹਿਸਾਬ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲੀ, ਸਗੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਪੈਸੇ ਨਿਕਲੇ। ਨਵਾਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੁੱਲ ਮੰਨੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਹ ਕੋਠੜੀ ਅੱਜ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੱਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।